बैतडीका महिलाहरुको न्यायमा पहुँच बढ्दै

डम्बरबाबु बोहरा,

बैतडीमा पछिल्लो समयमा न्यायमा महिलाको पहुँच बढ्दै गएको छ । महिलावादी भएका मुद्धाहरु जिल्ला अदालतमा दर्ता हुने क्रम बढ्दै गएको हो । महिलाहरु न्याय खोजीमा जिल्ला अदालत सम्म पुग्न थालेका हुन् । अन्यायको समाधान अर्थात न्याय पाउनको लागि अदालत सम्म जानुपर्छ भन्ने चेतना महिलामा विकास हुँदै गएकाले अहिले महिलावादी भएर आउने मुद्धाहरु बढ्न थालेका जिल्ला अदालत बैतडीका नायव सुब्बा वीरेन्द्र भुलले जानकारी दिनुभयो।

जिम्मेवारी सरेर आएका तथा चालु आर्थिक बर्षको हाल फागुन तेस्रो साता सम्म सरकारवादी भएका महिला सम्बन्धीका फौजदारी मुद्धाहरु र देवानी सम्बन्धीका मुद्धा गरी ६१ मुद्धा दर्ता भएका उहाँले बताउनुभयो । सरकारवादी भएका महिला सम्बन्धीका २४ ओटा मुद्धाहरु दर्ता भएको भुलले जानकारी दिनुभयो । महिला सम्बन्धीका सरकारवादी फौजदारी मुद्धा अन्तर्गत ज्यान सम्बन्धी कसुर, जबरजस्ती करणी, घरेलु हिसा लगायतका मुद्धा पर्ने गर्छन् । यस्तै देवानी सम्बन्धी महिलावादी भएर जिम्मेवारी सरी आएका तथा चालु आर्थिक बर्षको हाल सम्म ३५ ओटा मुद्धा दर्ता भएका छन् । सम्बन्ध विच्छेद, अशंबन्डा लगायतका मुद्धाहरु गरी देवानी सम्बन्धी महिला बादी भएर ३५ ओटा मुद्धाहरु दर्ता भएका जिल्ला अदालत बैतडीका नायव सुब्बा वीरेन्द्र भुलले जानकारी दिनुभयो ।

स्थानीय तहका उपप्रमखु तथा उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा गठित न्यायिक समितिले पनि महिलाको न्यायको पहुँचमा पुग्न सहज भएको छ । ग्रामीण क्षेत्रका महिलाहरु पछिल्लो समय हिसां सहनु हुन्न र हिसां गर्ने व्यक्तिलाई कारवाहीका दायरामा ल्याउन पर्छ भन्ने मानसिकताको विकास हुदै गएकाले मुद्धाहरुमा वृद्धि हुदै गएको दोगाडाकेदार गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष पार्वती कार्कीले बताउनुभयो । ‘महिलाहरुले सचेत बन्दै गएका छन्, न्यायिक समितिमा घरेलु हिसां झैझगडा लगायतमा उजुरीहरु लिएर आउने गरेका छन्’ उपाध्यक्ष एवंम न्यायिक समिति संयोजक कार्कीले भन्नुभयो ।

महिला अधिकारकर्मी सरस्वती नेपालीले पहिलो तुलनामा न्यायमा महिलाको पहँुच केही बढेपनि सोचेअनुरुप हुन नसकेको बताउनुभयो । ‘पहिलेको तुलनामा स्वभावीक रुपमा केही बढेको छ । महिलाहरु न्यायालय सम्म पुग्न अझै समस्या नै छ’ नेपालीले भन्नुभयो । तीन तहको सरकार बनेपछि स्थानीय तहका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा न्यायिक समितिमा गठन गरीएको भएपनि कतिपय महिलाहरुलाई त्यसको बारेमा पुर्ण जानकारी नहुँदा न्यायिक समिति सम्म पुग्न पनि नसकेको अधिकारकर्मी नेपालीले बताउनुभयो ।

जिल्ला अदालत बैतडीमा जिम्मेरवारी चालु आर्थिक बर्षको हाल सम्म ८४ ओटा मुद्धा फस्र्यौट गरेको छ । गत बर्ष जिम्मेवारी सरेर आएका ५ मध्ये ४८ तथा चालुआर्थिक बर्ष दर्ता भएका मध्ये ३६ गरी ८४ ओटा फस्र्योट गरेको जिल्ला अदालत बैतडीले जनाएका छ । ५६ ओटा मुद्धा जिम्मेवारी सरी आएका थिए भने ८४ ओटा मुद्धा चालु आर्थिक बर्षको फागुन २० सम्म दर्ता भएका जिल्ला अदाल बैतडीका नायव सुब्बा वीरेन्द्र भुलले बताउनुभयो ।